چرا ارفام؟

از دانشگاه تهران تا اورفام...

دکتر مهدی ضرابی

استاد دانشکده علوم و فنون نوین دانشگاه تهران و موسس و مدیر بازار خانوادگی محصولات سالم "اورفام  ORFAM" است (بیوگرافی ایشان به بیان خودشان و رزومه علمی و کاری شان را می توانید از سایت شخصی مطالعه کنید).

دکتر ضرابی بیش از سی سال است که در حوزه تخصصی حشره شناسی کشاورزی به عنوان محقق و مدرس در دانشگاه مشغول فعالیت است، اما رخدادهایی در زندگی علمی ایشان سبب شد تا مسیر پژوهش و آموزش در دانشگاه تهران از مسیر کشاورزی به علوم و فنون نوین برسد.

ایشان پس از تلاشهای بسیار در زمینه های علمی مرتبط با حذف آلاینده های کشاورزی خصوصا سموم آفت کش (که ارتباط مستقیم با تخصص اصلی ایشان را دارد) در ادامه تلاشهای خود طی ده ساله اخیر به سمت علوم بین رشته ای کشیده شدند. این فعالیتها عموما در حوزه مهندسی علوم زیستی (بیوتکنولوژی) و نیز گرایش علمی جدیدی با عنوان بیومیمیتیک (زیست الگو) شکل تازه ای از فعالیتهای علمی ایشان را در دانشکده علوم و فنون نوین رقم زده است. به تعبیر خود ایشان همین تغییر آرام مسیر کشاورزی به سمت مهندسی علوم زیستی و زیست الگو بهترین فرصت را برای تحقق ایده های چند ساله تولید محصولات سالم فراهم نمود چراکه وجود همکاران و زمینه های پژوهشی بکری در این حوزه ها سبب شد تا دید و عمق فعالیتهای علمی جدیدی به میدان عمل کشیده شده و با گذشت از پوسته علوم کهنه در مسیر تازه ای به توانمندی های قابل توجهی بیانجامد.

این دوران پس از کشاورزی یک دوره تخصصی تکمیلی برای ایشان بود که در زمینه ای با عنوان "سلامت غذا  Food Safety " خلاصه شده است. همین زمینه موجب تحقق ایده بزرگ تاسیس بازار خانوادگی محصولات سالم "اورفام" شد.

لذا به درستی باید گفت که ایشان از "دانشگاه تهران تا اورفام" مسیر علمی را هدایت و مدیریت کرده اند تا امروز شاهد حضور فناوری های روز سلامت غذا بر سر سفره مردم خوبمان باشیم، رسالتی که دانشگاه و همه دانشگاهیان به آن معتقد و مقیدند تا علمشان نافع باشد و از آن ثروت ایجاد شود.

این پشتوانه علمی است که اورفام را متفاوت کرده است.





چرا این بازار متفاوت است؟

بازار خانوادگی محصولات سالم اورفام، بدلیل اصول علمی حاکم بر آن و حضور قوی اساتید دانشگاهی بازاری متفاوت است.

خریداران عزیز محصولات سالم و ارگانیک عموما برای اعتماد به بازارهای مدعی سه سوال اساسی را مطرح می کنند:

1-    محصولات سالم (یا ارگانیک) چه مشخصاتی دارند؟

2-    میزان سلامت این محصولات را چگونه بشناسیم؟

3-    در زمان خرید چگونه به فروشگاه و فروشندگان اعتماد کنیم؟

ما پاسخهای روشنی برای این سوالات داریم:

اول پاسخ سوال سوم:

همانگونه که برای مراجعه به پزشک تحقیق کرده و پزشک حاذق را با جستجو پیدا کرده و در مورد اصالت مدرک و تخصص ایشان دقیق می شوید، غذای شما نیز بسیار مهم است.

لطفا ببینید چه کسی با چه تخصصی به شما محصول غذایی سالم و ارگانیک را عرضه می کند.

حتی اگر این فروشتدگان تاییدیه هایی از سازمانها و یا انجمنهای مرتبط دارند، بررسی کنید که آیا فروشنده فرد متخصص و قابل اعتمادی است؟ چراکه متاسفانه افرادی فرصت طلب وجود دارند که وارد این حـــرفه شده اند. شما میتوانیدبا چند سوال تخصصیاین افراد را بشناسید. کافی است اطلاعات خود را افزایش دهید. برای اینکار لطفا متن زیر را با دقت بخوانید که سعی شده پاسخ سوالهای اول و دوم را بدهد.

ما در بازار خانوادگی اورفام برای اطمینان شما خریداران مسیر دشواری را پیموده و با دقت و وسواس آن را ادامه میدهیم. در این بازار اساتید دانشگاه تهران و همکاران بر واحدهای تولید، فرآوری، بسته بندی، انبارداری، حمل و حتی عرضه فروشگاهی نظارت دائم دارند. بهمین خاطر شعـــار ما این است که:

" برای حفظ سلامت شما از مزرعه تا سفره کنار شماییم"

شناخت این مسیر یعنی پاسخ سوال اول. به عبارت دیگر بهترین روش شناخت محصولات سالمو ارگانیک این است که بدانید محصولی که می خرید چگونه بدست شما رسیده و چه مسیری را طی کرده است.

هریک از محصولاتی را که شما امروز در فروشگاه های مجازی و یا واقعی متعلق به بازار خانوادگی اورفــــام می بینید مسیر زیر را طی کرده اند:

 

مرحله اول: انتخاب مناطق مستعد تولید محصولات سالم

این مرحله با جستجوی دقیق در همه اکوسیستمهای کشور و مطالعات و بررسی های علمی در ارزیابی توان اکولوژیک مزارع، باغات، مراتع، جنگلها، بیابانها و واحدهای تولید دام، طیور، آبزیان و زنبورستانها برای تولید محصولات سالم و ارگانیک انجام میشود که در واقع اصلی ترین و دشوارترین مرحله است.

مرحله دوم: انتخاب واحدهای تولید دارای پتانسیل سلامت

نتیجه بررسی و ارزیابی مرحله اول به انتخاب مناطق و واحدهای تولیدی می انجامد که عاری از آلودگی های محیطی هستند و یا میتوان برای تولید سالم و ارگانیک روی آنها برنامه ریزی کرد. گاهی با توجه به استعداد بالای برخی مناطق و واحدها،می توان محصولات را به صورت محصولات طبیعی و یا خودرویش از این کانونها برداشت نمود.

در مواردی نیز ممکن است واحدهای تولید روستایی با توانمندیهای بالقوه تولید و یا فرآوری محصولات سالم و طبیعی دیده شوند که در این صورتما به این جوامع کمک می کنیم تا با حفظ اصول علمی و بهداشتی محصولات خود را از طریق فروشگاه های وابسته به بازار خانوادگی اورفام عرضه نمایند. این محصولات با عنوان محصولات منتخب محلی (رجوع کنید به قسمت شاخص سلامت) وارد چرخه فروش می شوند.

مرحله سوم: آزمایشات بنیادی تشخیص سلامت اقلیم

پس از انتخاب مناطق و واحدهای تولید، اقدام مهم بعدی رصد میزان سلامت منابع تولید اکوسیستم یعنی خاک، آب و هواست. این مرحله که شامل نمونه برداری، آنالیز نمونه ها و بررسی میزان باقیمانده مواد شیمیایی خطرناک است توسط متخصصان شیمی تجزیه و اساتید سلامت غذا انجام می شود. این همکاری در مجهزترین آزمایشگاه های کشور و با هدایت آزمایشگاه مرجع شیمی دانشگاه تهران و تحت مدیریت اساتید شیمی دارای گرید بین المللی صورت می گیرد. نتیجه بررسی ها رتبه منطقه و یا واحد تولیدی را از نظر سلامت (میزان آلودگی به مواد شیمیایی و یا عاری بودن آن) مشخص می کند.

در صورت تایید سلامت منابع تولید، روند تولید به شرح مراحل زیر انجام می شود:

مراحل تولید:

در روند تولید ابتدا دو مسیر وجود دارد:

1-    مسیر اول:

استفاده از ظرفیت فعلی واحدهای تولیدی(زراعت، باغ، دام و طیور، زنبورداری) و کارگاه های کوچک فرآوریمحصولات خانگی

اگر واحد تولیدی یا کارگاهی دارای توانمندی مورد انتظار باشد، بلافاصله عوامل پشتیبانی بازار خانوادگی اورفام به تولید کنندگان کمک می نمایند تا محصولات خود را با نظارت فنی لازم به مبادی فروش وابسته به بازار برسانند این محصولات نیز به عنوان محصولات منتخب محلی (رجوع کنید به قسمت شاخص سلامت) وارد چرخه فروش میشوند.

 

2-    مسیر دوم:

ظرفیت سازی برای فعال شدن واحدهای تولیدی و یا فرآوری

عمده تلاش متخصصان بازار خانوادگی برای توسعه تولید و اشتغال موثر در کشور در حوزه سلامت غذا، ایجاد واحدهای کوچک و متوسط تولید و یا فرآوری در جوامع روستایی به صورت پایدار است. به عبارت بهتر ما بدنبال ظرفیت سازی تولید با کیفیت و دائمی در واحدهای کوچک مولد روستایی و یا کارگاه ها و کارخـــــــانه های متوسط فرآوری محصولات سالم هستیم.

برای این ظرفیت سازی روند تولید با سه مرحله زیر دنبال میشود:

مرحله چهارم: توانمندسازیجوامع مولد روستایی و واحدهای کوچک تولیدی

اساتید دانشگاهی همکار ما، در این مرحله جوامع روستایی مولد را به صورت تشکلهای محلی ساماندهی کرده و تحت برنامه آموزشی کاملی قرار میدهند تا توانمند گردند.اگر در روستا و یا شهرستانها واحدهای تولید کوچک و متوسط کارگاهی برای فرآوری، بسته بندی و انبارداری شناسایی شوند آنها نیز به همین ترتیب در برنامه آموزشی و توانمندسازی قرار میگیرند.

مرحله پنجم: انجام پژوهشهای کاربردی در سایتهای تولید

از آنجا که در بسیاری موارد تولید محصولات سالم و ارگانیک نیازمند حذف سموم و کودهای شیمیایی و سایر مواد شیمیایی خطرناک است پس باید روشهای سلامت جایگزین را یافت و بکار بست. بدین منظور نتایج تحقیقات بنیادی و توسعه ای مرتبط که توسط متخصصان همکار دانشگاه تهران به عنوان پشتیبانی تولید در سالهای متمادی انجام شده است، به کمک کارشناسان خبره پژوهشهای کاربردی و ترویج روستایی بازار اورفام به عرصه برده میشود. نکته جالب و مهم در این خصوص استفاده از توان جوامع روستایی است. به طوری که با آموزشهای فنی لازم به عنوان یک محقق کاربردی خود تحقیقات لازم را در واحدهای تولید و یا فرآوری شان انجام داده نتایج مثبت را بلافاصله بکار می بندند. این کار به "طرح مشارکتی جوامع روستایی مولد" مشهور است که سازمانهای بین المللی نظیر کشاورزی و خواربار جهانیFAOنیز آن را در کشورهای در حال توسعه انجام میدهند.

 

مرحله ششم: مدیریت علمی و نظارت فنی بر روند تولید

پس از توانمند سازی جوامع مولد و آماده سازی واحدهای تولید و یا فرآوری، اکنون زمان انجام تولید است. در این مرحله تمام فعالیتها با دقت مدیریت علمی شده و قدم به قدم توسط متخصصان رشته ها ی مرتبط با همان زمینه کار نظارت می گردند. تمام الگوهای مدیریتی تولید محصولات سالم و ارگـــــانیک از جمله سیستم هایGAP، GSP، GHP، GPP، IPM وICM و نظایر آنها که موید انجام مدیریتهای علمی لازم در مراحل مختلف تولید، فرآوری، بسته بندی، نگهداری، حمل و عرضه است در این مرحله با دقت و و سواس به کار گرفته می شوند.

مرحله هفتم: کنترل نهایی محصول

علیرغم تمام فعالیتهای مراحل تولید که تلاش دارد هیچ ماده خطرناکی در فرآیند تولید تا عرضه مصرف نشود تا باقیمانده آن وارد محصول شود، برای اطمینان نهایی در این مرحله و قبل از ورود محصولات به شبکه بازار اورفام، ارزیابی و کنترل آخر از نظر میزان باقیمانده هر نوع ماده خطرناک صورت می گیرد. بدین منظور از کلیه محصولات آماده عرضه نمونه برداری و در آزمایشگاه مرجع آنالیز لازم انجام می شود. نتایج این آزمایشات همان چیزی خواهد بود که به عنوان شاخص سلامت روی بسته کالا درج می شود (رجوع کنید به قسمت شاخص سلامت). در واقع رتبه سلامت محصول و ارزش آن با نتایج آنالیزها سنجیده شده و بهمان نسبت قیمت گذاری می گردد. به طوری که محصولات هرچه پاک تر باشند قیمت بالاتری دارند. این محصولات سالم با کیفیت استعداد آن را دارند تا با انجام مرحله بعد به کالای استاندارد ارگانیک مطمئن تبدیل شوند.

مرحله هشتم: استاندارد سازی ارگانیک

ارگانیک بودن محصول غذایی در واقع اخذ گواهینامه معتبری است برای محصولاتی که سلامت لازم را دارند. اگرچه تاییدیه سلامت بر مبنای نتایج آنالیزهایی که ما بر روی محصولات انجام می دهیم برای اطمینان مصرف کنندگان کفایت می کند، امااگر تولید کنندگان بخواهند از استانداردهایبین المللی نیز استفاده کنند ما کمک خواهیم کرد تا با همکاری نهادهای مرجع بین المللی معتبر، گواهینامه خود را دریافت کنند.

البته بخشی از محصولات که مستقیما از عرصه های طبیعی برداشت شده و یا خودرویش (وحشی) هستند و در گروه محصولات طبیعی natural و یا وحشی wild جای می گیرند، عملا ارگانیک محسوب می شوند (رجوع کنید به قسمت شاخص سلامت).

مرحله نهم: ورود به بازار خانوادگی اورفام

بهر حال چه محصولات نشانهای معتبر ارگانیک را داشته باشند و یا بر اساس مراحل سنگین و سخت مدیریتی و نتایج آنالیزها سلامتشان تامین و تایید گردد، باید وارد بازاری مطمئن گردند. این بهترین اطمینان برای خریداران است که محصولات خود را از فروشگاه ها و سیستمهای مطمئن خریداری کنند تا راه تقلب و سوء استفاده افراد خاطی و فرصت طلب بسته شود.بازار اورفامبدین منظور تاسیس شده است.

همکاران بخش بازار ما که عموما از افراد خیر هستند با پشتیبانی و سرمایه گذاری در جهت حمایت از این روند مجموعه فروشگاههای برند و بازار مجازی(از طریق سایت حاضر و اپلیکیشن تلفنهای همراه با عنوان اورفام) را راه اندازی و حمایت کرده اند تا شما با اطمینان خرید کنید.

اطمینان از کیفیت، قیمت مناسب، عدم وجود هر واسطه ای، خرید آسان، سریع و مطمئن، و نیز ارتباط مستقیم با اساتید متخصص و مشاوران سلامت از مزایای بازار اورفام است.

بدلیل اهمیت آنچه در مفهوم خانواده وجود دارد نام این بازار نیز بازار خانوادگی Family Marketگذاشته شده است تا نشان دهد که تولید کننده روستایی، کارخانه و کارگاه های فرآوری و بسته بندی، واحدهای انبارداری و حمل، مجموعه های فروشگاهی و از همه مهمتر خریداران همه اعضای یک خانواده وفادار بهم هستند. قطعا هیچ عضوی از یک خانواده بدنبال سوء استفاده از سایر افراد خانواده اش نیست و نمی تواند باشد.

مرحله دهم: فرهنگ سلامت

قطعا تمام آنچه گفته شد و انجام میشود نیازمند اطلاع رسانی درست و فرهنگ سازی است. مردم و در واقع علاقمندان به سلامت خانواده و خریداران محصولات سالم باید همه مخاطرات و فرصتها را در مسئله غذا بدانند. از این جهت اساتید همکار دانشگاهی متخصص در زمینه سلامت غذا، تغذیه، صنایع غذایی و نیز پزشکان طب مدرن و مکمل و سنتی همراه ما دست بدست هم داده اند تا در این حرکت ملی سهیم باشند. مجموعه بازار خانوادگی اورفام در این خصوص تلاش بسیاری برای گسترش فرهنگ سلامت غذا دارد و در برگـزاری کارگاه های آموزش خانواده خصوصا برای خانمها در ادارات، سازمانها، مدارس، مساجد و نهادهای مردمی پیشقدم است. این دوره ها رایگان و به درخواست هر مجموعه ای برگزار می گردد.

ساخت برنامه های تلویزیونی و رادیویی و نیز اطلاع رسانی در شبکه تلگرام و اینستاگرام متعلق به بازار اورفام با عنوان "باشگاه خانواده سلامت" بخش دیگری از جریان فرهنگ سازی ماست.

ایجاد شبکه مشاوره سلامت غذا نیز خدمت فرهنگی-اجتماعی بزرگ دیگریست که به کمک متخصصان سلامت غذا به ارائه مشاوره رایگان برای اعضاء باشگاه خریداران می پردازد. اصل حاکم بر این مشاوره ها، فرموده حکیم بوعلی سیناست که" غذای شما داروی شماست". ما به جدیت بدنبال این هستیم تا هر کسی برای پیشگیری از بیماریها به غذای خود توجه کند (آن گونه که خدای مهربان در قرآن فرموده: فلینظروالانسان علی طعامه، پس انسان هرآینه به غذای خود نگاه کن) تا غذای ناسالم او را بیمار نکند، و هر بیماری قبل از هر درمانی و یا همراه هر فرآیند درمانی غذای سالم و تغذیه درست را بشناسد و بکار ببندد تا سریعتر بهبود یابد.

تصویر زیر خلاصه همه فعالیتها را نشان میدهد: